تلفن : ۷۷۱۶۲۸۰۰ (۰۲۱)

شنبه الی پنجشنبه ۰۸:۰۰ الی ۲۰:۰۰

support-drsalamat
لوگو دکتر سلامت

کاهش چربی شکمی

کاهش چربی شکمی ,    منتشر شده در 296 روز پیش ,      بدون دیدگاه ,      565   پرینت       

مقدمه

چاقی شکمی عامل بسیاری از بیماریهای مزمن از قبیل بیماریهای قلبی، دیابت نوع دو، افزایش فشارخون، چربی خون و تمامی علل مرگ میباشد. چاقی شکمی میتواند مستقل از وزن تأثیرات منفی خود را اعمال کند.  یکی از معیارهای تشخیصی سندرم متابولیک افزایش دور کمر به عنوان شاخص نشان دهنده چاقی شکمی است.  دور کمر بیش از ۱۰۲ سانتیمتر در مردان و ۸۸ سانتیمتر در زنان به عنوان یک عامل مثبت در تشخیص سندرم متابولیک محسوب میشود.چاقی شکمی در بین ۵ شاخص تشخیصی سندرم متابولیک، شایعترین عامل است و همچنین بهترین پیشگویی کننده ایجاد این سندرم در بالغین غیر مبتلا به دیابت میباشد. وجود چاقی شکمی ممکن است باعث بروز سایر عوامل سندرم متابولیک از قبیل دیابت، فشارخون و چربی خون بالا شود. چاقی شکمی عامل پیشگویی کننده بهتری نسبت به سایر شاخصهای کلی چاقی از قبیل شاخص توده بدنی

(body mass index :BMI)در مرگ ناشی از بیماریهای قلبی- عروقی است. از سویی دیگر، افزایش فعالیت فیزیکی یا ورزش همراه با کاهش خطر بیماریهای قلبی- عروقی، دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، برخی سرطانها و به طور کلی کاهش خطر مرگ میباشد. ورزش هوازی از جمله پیاده روی به صورت مداوم یا متناوب میتواند بر کاهش وزن موثر باشد. ورزش قدرتی نیز میتواند سبب کاهش چربی بدن و اصلاح عوامل خطر در افراد چاق شود. تأثیرات طولانی مدت فعالیت فیزیکی و ورزش بر کاهش وزن در برخی مطالعات بررسی شده است و به نظر میرسد تغییر در سبک زندگی در دراز مدت به حفظ وزن کمک میکند هدف از این مقاله مروری بررسی اثر انواع ورزشهای هوازی و قدرتی بر کاهش چربی مرکزی یا کاهش دور شکم می باشد  شواهد علمی موجود از نظر تأثیر مستقیم یا غیر مستقیم بر چربی شکمی (زیر پوستی یا احشایی) مورد مقایسه و بحث قرار گرفته اند و نسخه ورزشی مناسب بر کاهش دور شکم از نظر شدت ورزش، مدت انجام و نوع ورزش به صورت جداگانه تشریح شده است.

آیا بین کاهش چربی کل بدن و چربی شکمی ارتباط مستقیم وجود دارد؟

در مورد رابطه کاهش چربی کل بدن و کاهش چربی احشایی در شکم (VF)، طبق یک مقاله مروری، به نظر میرسد کاهش VF موازی با کاهش چربی کل بدن است. به این معنی که مداخلاتی از قبیل رژیم غذایی و ورزش ‌­که چربی کل بدن را کاهش میدهند، قادرند با نسبت ثابتی VF را نیز کم کنند. با توجه به این مقاله مروری VF سریعتر از چربی زیر پوستی شکمی (subcutaneous fat :SC) به مداخلات کاهش وزن پاسخ میدهد. در یک تحقیق ذکر شده است که کاهش وزنی معادل ۱۰% منجر به ۳۵% کاهش در VF میشود. اگر قدمی جلوتر برداریم به طور کلی میتوان گفت هر روشی که باعث کاهش وزن شود، باعث کاهش VF و در نتیجه کاهش دور شکم خواهد شد.

آیا کاهش وزن ناشی از ورزش هوازی در کاهش چربی شکمی بر رژیم غذایی ارجحیت دارد؟

تعدادی از محققین بر این باورند که روشهای مختلف کاهش وزن تفاوتی از نظر تأثیر بر چربی شکمی و VF ندارند. به این معنی که مقدار کاهش وزن یا کاهش چربی کل بدن است که تعیین کننده مقدار کسر شده از VF است نه نوع مداخله از قبیل محدودیت کالری دریافتی از طریق رژیم غذایی یا ورزش. اما تعدادی از نویسندگان معتقدند کاهش وزنی که از طریق ورزش هوازی کسب شود به محدودیت رژیم غذایی ارجحیت دارد. به عنوان نمونه در یک مطالعه افراد شرکت کننده به ۴ گروه تقسیم شدند:

۱) گروه کنترل،

۲) گروه ورزش هوازی با جبران کالری مصرفی ورزش،

۳) گروه ورزش هوازی بدون جبران کالری مصرفی ورزش و

۴) گروه آخر که محدودیت کالری دریافتی از طریق رژیم غذایی و بدون ورزش داشتند.

گروه سوم و چهارم در هفته ۲۵۰۰ کیلو کالری محدودیت دریافت انرژی داشتند(با ورزش یا رژیم غذایی). گروه دوم ورزش میکردند اما با افزایش مصرف مواد غذایی، کالری مصرف شده در اثر ورزش جبران میشد. نتایج جالبی در این مطالعه گزارش شد: گروه کنترل و گروه دوم طبق انتظار، کاهش وزنی نداشتند. گروه سوم و چهارم، کاهش وزن، کاهش درصد چربی بدن، کاهش درصد چربی زیر پوستی شکمی و کاهش مقاومت محیطی به انسولین در مقادیر مشابهی نشان دادند. اما گروه سوم که برنامه ورزشی داشت ۲ برابر گروه چهارم که رژیم غذایی کم کالری دریافت کرده بود، کاهش در VF نشان داد. نویسندگان چنین بحث کردند:سایر تحقیقاتی که تأثیر ورزش را در کاهش VFمشابه رژیم غذایی نشان داده اند، طراحی مناسبی نداشته اند از جمله عدم وجود دوره های پایدارکننده وزن قبل و بعد از مداخلات که از نقاط قوت این مطالعه بود.ر هر حال حتی در برخی مطالعاتی که تفاوتی در کاهش VF بین ورزش و رژیم غذایی نشان ندادند، کاهش چربی کل، چربی شکمی و SCF در گروه ورزش بیشتر بوده است. در مجموع به نظر میرسد کاهش وزنی که ناشی از ورزش باشد نسبت به کاهش وزن ناشی از رژیم غذایی، در کاستن چربی شکمی و VF موفقتر است.

 

آیا ورزش بدون کاهش وزن بر کاهش چربی شکمی مؤثر است؟

از نظر تأثیر ورزش در غیاب کاهش وزن بر چربی شکمی، گروه بزرگی از مطالعات، کاهش چربی شکمی را با ورزش هوازی در غیاب کاهش وزن نشان داده اند. به عنوان نمونه در مطالعه کوکر گروهی که کالری مصرفی ورزش را بعد از آن جبران کرده بودند و در طی مطالعه کاهش وزن نداشتند، کاهش در چربی احشایی نشان دادند. در جمع بندی به نظر میرسد ورزش هوازی حتی در غیاب کاهش وزن میتواند فوایدی در کاستن دور شکم داشته باشد.

بر اساس شواهد علمی موجود به نظر میرسد جهت کاهش چربی دور شکم، انواع ورزشهای هوازی از قبیل پیاده روی سریع، دویدن، کوهنوردی، شنا، دوچرخه سواری و … انتخاب مناسبی باشند. از نظر شدت ورزش هوازی جهت کاهش چربی احشایی، شدت متوسط و بالاتر از آن توصیه میشود. در کنار ورزش هوازی، بهتر است ورزشهای قدرتی از قبیل برنامه های تمرینی با وزنه نیز اضافه شوند تا علاوه بر کسب فواید قلبی عروقی، افزایش سطح آمادگی جسمانی و کاهش خطر بیماریهای متابولیک، در چربی مرکزی نیز کاهش بیشتری ایجاد شود.

 

 

 

 

راحله سلیمانی نیا


درباره نویسنده :
کلینیک سلامت
لوگو دکتر سلامت
کلینیک سلامت
اولین درمانگاه تخصصی دیابت و چاقی در شرق تهران

مقالات پیشنهادی

  بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *