تلفن : ۷۷۱۶۲۸۰۰ (۰۲۱)

شنبه الی پنجشنبه ۰۸:۰۰ الی ۲۰:۰۰

support-drsalamat
لوگو دکتر سلامت

لاغر شدن و لاغر ماندنم گذرا و موقتی است. چرا؟

لاغر شدن و لاغر ماندنم گذرا و مو... ,    منتشر شده در 336 روز پیش ,      بدون دیدگاه ,      414   پرینت       

لاغر شدن و لاغر ماندنم گذرا و موقتی است. چرا؟

لاغر شدن و لاغر ماندن آن­ها گذرا و موقتی است. چرا؟

لزوم توجه به مسائل روانشناختی مرتبط با چاقی

 

اکثر مردم می­دانند که چاقی پیامدهای منفی زیادی دارد و کیفیت زندگی روانی و جسمانی آن­ها را بشدّت تحت تأثیر قرار می­دهد، با این وجود، لاغر شدن و لاغر ماندن آن­ها گذرا و موقتی است. چرا؟

برای پاسخ به این سوال باید خاطرنشان شد که چاقی دارای علیّت چندگانه است یعنی عوامل مختلفی در بوجود آمدن آن نقش دارند. عواملی مثل مسائل ژنتیکی، ترشحات هورمونی، تغذیه نامناسب، عدم تحرک، سبک زندگی ناکارآمد، مشکلات روانشناختی از قبیل افسردگی، اضطراب، افکار مشوّش، ناامیدی، تعارضات خانوادگی، مسائل مرتبط با بارداری و فرزندپروری و… در چاق شدن افراد مؤثر است.

در زندگی  روزمره خود بارها افراد چاقی را مشاهده کرده­ایم که تصمیم می­گیرند با رعایت کردن رژیم غذایی مناسب خود را لاغر کنند. در این حالت فقط و فقط یک بُعد از درمان مدنظر قرار گرفته است. لذا با وجود سختی و رنج زیادی که این افراد در رعایت کردن رژیم تحمل می­کنند مشکل چاقی­اشان درمان نمی­شود. باتوجه به اینکه چاقی دارای علیّت چندگانه است پس باید رویکردی چندوجهی برای درمان اتخاذ کرد. این رویکرد چندوجهی شامل موارد زیر است: تغذیه صحیح، فعالیت­های بدنی و ورزشی مناسب، تنظیم ترشحات هورمونی غدد درون ریز، مراجعه به روانشناس و مشاور با هدف تغییر سبک زندگی ناکارآمد گذشته و حل مسائل مرتبط با روانشناسی. تا زمانی که رویکرد چندوجهی  برای درمان چاقی به کار گرفته نشود، لاغرشدن و لاغر ماندن مثل آرزوهای دست نیافتنی دوران کودکی می­شود.

متأسفانه مسائل روانشناختی مرتبط با غذا مورد توجه قرار نمی­گیرد درحالیکه گاهاً مهمتر از بعد جسمانی غذا، یعنی رفع گرسنگی است. همانطور که در جامعه می­بینیم افراد وقت زیادی را برای آماده کردن و خوردن غذا اختصاص می­دهند. با کمی دقت متوجه می­شویم که چقدر غذا بر روان ما و بالعکس روان ما بر مقدار و نوع غذای ما تأثیر می­گذارد. بارها اتفاق افتاده که هنگام عصبی شدن تمایل زیادی به خوردن تنقلات و غذا پیدا می­کنیم به امید اینکه کمی آرام شویم.

بارها دیده­ ایم که بعضی از خانم­ها با غذای خوشمزه درست کردن و آشپزی، احساس ارزشمندی می­کنند. یا افراد دیگری را که اگر در طول روز غذای مورد دلخواه خود را بخورند، آن روز زندگی را زیباتر می­بینند! و به آینده امیدوارتر می­شوند!

لحظاتی که گرسنه هستند تحریک پذیرند و زود از کوره در می­روند و غُر می­زنند!

لحظاتی که سیر هستند مهربان و صبور و نوع ­دوستند!

(اگر نیازمندی جلو یک رستوران باشد و از افراد طلب پول کند هرگز کسی قبل از رفتن به رستوران و هنگام گرسنگی به او کمکی نمی­کند مگر زمانی که خود کاملاً سیر شده باشد و  غذای دلخواه را خورده باشد)!

خوردن بعضی از غذاها کلاس دارد! و وقتی به رستوران­های مشهور بروند، بافرهنگ حساب می­شوند!

مهمانی­هایی را دوست دارند که با غذاهای خوشمزه از آن­ها پذیرایی کنند!

در این راستا روانشناسان معتقدند برای تأثیرگذاری رژیم درمانی برای کاهش وزن، سه بُعد روانشناسی باید مورد توجه قرار گیرد؛ بُعد شناختی، عاطفی و رفتاری.

بُعد شناختی به افکار و پردازش اطلاعات لحظه­ای مرتبط است مثلاً هنگام خوردن غذا یا رعایت کردن رژیم چه افکاری خودآگاه یا ناخودآگاه از ذهن عبور می­کند و فرد را چقدر تحت تأثیر قرار می­دهد. آیا افکاری مثبت­گونه مانند ” چقدر خوبه که من برای سلامتی خود این رژیم را رعایت کنم” یا ” انگار که رژیم اصلا منو اذیت نمیکنه” از ذهن در حال گذر است یا افکار منفی­گونه مثل ” اینم که مثل همون رژیم پارسال شد که کلی اذیتم کرد و هیچ نتیجه­ای هم نگرفتم”

بُعد عاطفی مرتبط با تمام هیجانات خوشایند و ناخوشایند است که تمام وجود فرد را تحت تأثیر قرار می­دهند. مثلا ًهنگامی که فرد عصبانی باشد تک تک لقمه ­هایی که می­خورد بعنوان راهی است که آرامش بگیرد در چنین حالتی عصبانیت افکار و رفتار را هم تحت تأثیر قرار می­دهد مثل این فکر “این دیگه چه رژیم مسخره ­ای؟” یا بالا رفتن سرعت خوردن غذا و سریع جویدن لقمه ­ها.

بُعد رفتاری دالّ بر مهارت­های رفتاری و هدف­گذاری  و کسب آگاهی است. در این رابطه فردی که زندگی خود را تابعی از انتخاب­های گذشته می­داند در طول دوره رژیم درمانی خود مسئولیت بیشتری برای رسیدن به هدف به عهده می­گیرد. مثلاً اگر قبلاً رستوران­های متعدد می­رفت و غذاهای خوشمزه و پرکالری سفارش می­داد تغییر رویه  می­دهد و تصمیم می­گیرد که انتخاب­های بهتری داشته باشد. اما فردی که کنترلی بر رفتار خود ندارد و در موقعیت­ هایی قرار می­گیرد که در او ایجاد وسوسه می­کند خود را مغلوب شرایط می­داند و زندگی خود را تابعی از موقعیت­ های بیرونی در نظر می­گیرد پس هر روز دنبال رژیم بهتر و بهتر می­گردد فارغ از اینکه تغییر را از درون باید جستجو کرد!

با وجود اهمیت مسائل روانشناختی در تمام ابعاد زندگی ما، متأسفانه برای لاغر شدن، روان ما، مورد بی­مهری قرار گرفته و به عنوان بُعدی ارزشمند جهت لاغر شدن و لاغر ماندن مورد توجه نیست. علت را در آگاهی محدود باید جستجو کرد. آگاه نبودن و ادعای آگاهی داشتن، بی­ تجربه بودن و ادعای تجربه داشتن!

تا زمانی که به روان­مان توجه اساسی نشود نباید انتظار رشد و تغییری داشته باشیم. رشد کردن فقط از نظر جسمی و بزرگ شدن و سالم بودن نیست. روان بر جسم و بالعکس جسم بر روان تأثیر می­گذارد. لذا برای احساس خوشبختی و در نهایت رستگاری، ارتقای سلامت روان خود را باید مورد توجه قرار دهیم و زیر نظر متخصصین روانشناسی و مشاوره کیفیت زندگی روانی خود را افزایش دهیم.

مهدی علی­محمدی  

روانشناس و مشاور خانواده

 


درباره نویسنده :
کلینیک سلامت
لوگو دکتر سلامت
کلینیک سلامت
اولین درمانگاه تخصصی دیابت و چاقی در شرق تهران

مقالات پیشنهادی

  بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *