تلفن : ۷۷۱۶۲۸۰۰ (۰۲۱)

شنبه الی پنجشنبه ۰۸:۰۰ الی ۲۰:۰۰

support-drsalamat
لوگو دکتر سلامت

تغذیه و بیماری کبد

تغذیه و بیماری کبد ,    منتشر شده در 31 روز پیش ,      بدون دیدگاه ,      138   پرینت       

بسیاری از بیماری های مزمن کبدی با سوء تغذیه همراه است. بیماران مبتلا به سیروز پیشرفته اغلب دارای سوء تغذیه، از دست دادن توده عضلانی و ظاهر خسته ای هستند. افرادی که به خوبی تغذیه می شوند، اما الکل مصرف می کنند، نیز به بیماری کبدی الکلی حساس هستند. که از بین رفتن وزن قابل توجهی (۳۵-۴۰٪) می تواند به هر نوع بیماری کبد مربوط باشد.

حیاتی است که بیماران مبتلا به بیماری کبد رژیم غذایی متعادل را حفظ کنند که یکی از آنها جذب کربوهیدرات ها، چربی ها و پروتئین ها می باشد. چنین رژیم غذایی خطرات ناشی از سوء تغذیه را کاهش می دهد و به جلوگیری  از تحلیل  عضلات کمک می کند.
تغذیه و بیماری کبد
هیچ مزیت عمده ای برای محدود کردن مصرف پروتئین وجود ندارد و رژیم کم پروتئین برای بهبود عملکرد کبد یا کاهش میزان آمونیاک نشان داده نشده است. در واقع، رژیم غذایی کم پروتئین باعث شکستگی عضلات می شود. الزامات پروتئین باید به صورت فردی ارزیابی شود و با توجه به تحمل و شدت بیماری تنظیم شود.

چه زمانی محدودیت های رژیم خاصی مورد نیاز است؟

فراتر از حفظ یک رژیم خوب و متعادل، شرایط متعددی که در مراحل بعد سیروز ایجاد می شود، نیاز به مدیریت رژیم خاصی دارد.

  آنسفالوپاتی کبدی

آنسفالوپاتی کبدی یک بیماری اختلال عملکرد ذهنی به علت تغییر عملکرد کبد است. اغلب دیده می شود که تشکیل شدید بافت اسکار (سیروز) در کبد از عبور جریان طبیعی خون از طریق کبد جلوگیری می کند. خون که حاوی سموم است، بدون شروع به سم زدایی از کبد، به گردش خون مرکزی و مغز منتقل می شود و یا هدایت می شود. سیروز با پرفشاری خون پورتال (افزایش فشار پورتال به علت انسداد جریان خون از طریق کبد) ممکن است با جابجایی برخی از خون در اطراف کبد، اتصال سیستم پورتال را با گردش سیستماتیک انجام دهد. این خون “خنثی” شامل غلظت های بالا آمینو اسید و آمونیاک و احتمالا مواد شیمیایی غیر سمی که هنوز مشخص نشده است می باشد و ممکن است موجب تغییر ذهنی برخی از بیماران می شود.

درمان آنسفالوپاتی کبدی به منظور کاهش سموم مانند آمونیاک است که یک محصول جانبی هضم پروتئین است. تنها تعداد اندکی از بیماران مبتلا به انسفالوپاتی غیرفعال که به درمان لاکتولوز یا نیکسیین پاسخ نداده اند، که باعث می شود بدن از آمونیاک آزاد شود، ممکن است نیاز به دوز پایین پروتئین داشته باشد. محدودیت پروتئین شدید (۲۰ گرم در روز یا کمتر) برای درمان طولانی مدت غیر عملی است و توصیه نمی شود.

تغذیه و بیماری کبد

   آسیت و ادم
آسیت انباشت مایع در حفره شکمی است. ادم مایع در بافت ها، معمولا پاها  ساخته می شود. این حالت ناشی از انباشت غیر طبیعی سدیم همراه با پرفشاری خون پورتو و بیماری کبد است. معمولا فقط رژیم  “بدون نمک اضافه شده” برای بیماران مبتلا به سیروز توصیه می شود. با این حال، مصرف سدیم اغلب برای بیماران مبتلا به سیروز کبدی ناشی از آسیت محدود می شود. چنین رژیم غذایی تنها ۲-۳ گرم سدیم را به وجود می آورد و گوشت قرمز، سوپ و سبزیجات، گوشت سرد، گوجه فرنگی ، سس مایونز و سس گوجه فرنگی و برخی پنیر ها را نیز حذف می کند. بیشتر غذاهای تازه سدیم کم است. بهترین جایگزین نمک آب لیمو است (که بدون نمک است).

    کلستاز

کلستازی یک ناتوانی کبد برای ترشح صفرا است. این ممکن است به استاته ریا (ضعف چربی ناشی از مقدار ناکافی صفرا) منجر شود. استئاتوره  ممکن است توسط بیمار بی توجه باشد و یا می تواند با کاهش وزن همراه با کالری های چربی از دست داده شود. مدفوع ممکن است ظاهری چرب داشته باشد. مکمل های چربی در دسترس مثل تری گلیسرید متوسط ​​زنجیره ای (روغن MCT) اغلب مورد استفاده قرار می گیرد. روغن گلرنگ نیز می تواند مورد استفاده قرار گیرد. این روغن ها به راحتی جذب می شوند، زیرا به علت هضم آنها به صفرا بستگی ندارد. آنها اغلب به عنوان یک مکمل کم کالری مورد استفاده قرار می گیرند. روغن MCT مانند هر روغن پخت و پز، سس سالاد و یا پخت و پز استفاده می شود. بیماران مبتلا به استئاتوره ممکن است مشکل جذب ویتامین محلول در چربی (A، D، E و K) را نیز داشته باشند. با این حال، ویتامین های محلول در آب به طور طبیعی جذب می شوند. مکمل رژیم غذایی با ویتامین های محلول در چربی ممکن است، هرچند که این تنها باید تحت هدایت یک پزشک باشد.

    بیماری ویلسون
در بیماری ویلسون نقص در متابولیسم مس وجود دارد. بیمارانی که تحت تاثیر این اختلال قرار دارند، تجمع غیرطبیعی مس در بدن به علت عدم توانایی کبد برای تخلیه آن است. این ناتوانی مس را در چندین اندام تجمع می دهد: ابتدا کبد و سپس، معمولا مغز و قرنیه چشم. درمان شامل استفاده از ماده مسکن، پنی سیلامین است که مس زیاد را از بدن خارج می کند. درمانی برای این بیماری شامل جلوگیری از مواد غذایی حاوی مس مانند شکلات، آجیل، صدف و قارچ می شود.

تغذیه و بیماری کبد

هموکروماتوز

هموکروماتوز بیماری اختلال جذب آهن از روده است. سپس آهن بیش از حد در کبد، پانکراس و سایر اندام های بدن تجمع می یابد.درمان  بیماران مبتلا به این بیماری مکمل آهن نیست. گذشته از این اقدام احتیاطی، افرادی که کروماتوز همو دارند ممکن است یک رژیم غذایی معمولی را دنبال کنند. درمان با حذف مکرر خون از ورید بزرگ به دست می آید.

 

    کبد چرب

کبد چرب با الکل، چاقی، گرسنگی، برخی داروها و سایر عوامل مرتبط است. از طریق خوردن چربی ناشی نمی شود و باید با یک رژیم متعادل و یا حذف مواد شیمیایی مورد توجه قرار گیرد.

 


درباره نویسنده :
مهشاد بختیاری
لوگو دکتر سلامت
مهشاد بختیاری
کارشناس تغذیه فارغ التحصیل دانشگاه علوم تحقیقات تهران

مقالات پیشنهادی

  بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *