تلفن : ۷۷۱۶۲۸۰۰ (۰۲۱)

شنبه الی پنجشنبه ۰۸:۰۰ الی ۲۰:۰۰

support-drsalamat
لوگو دکتر سلامت

ارتباط هیجانات مثبت و منفی با چاقی

ارتباط هیجانات مثبت و منفی با چاقی ,    منتشر شده در 193 روز پیش ,      بدون دیدگاه ,      185   پ       

ارتباط هیجانات مثبت و منفی با چاقی

ارتباط هیجانات مثبت و منفی با چاقی و اضافه وزن

زمانی که هیجانات در زندگی ما جاری شود، تمام وجودمان را تحت تأثیر قرار می­دهد. چه در هنگام  بیداری و چه در عالم خواب، افکار  و حتی رفتارمان تابعی از هیجان مثبت و منفی­ای خواهد بود که تجربه کرده­ایم. هیجان مثبت به نوعی درگیری خوشایند و لذت­بخش است. افرادی که هیجان مثبت زیادی دارند، معمولا احساس می­کنند که علاقمند هستند، انرژی زیادی دارند، هوشیارند و در آن لحظه خوشبین هستند اما افرادی که هیجان مثبت کمی دارند، معمولا احساس می­کنند کسل، بی­علاقه و بی­حال هستند. هیجان منفی ویژه مشغله ناخوشایند است. افرادی که هیجان منفی زیادی دارند معمولا احساس نارضایتی، نگرانی و تحریک­پذیری می­کنند و در آن لحظه بدبین هستند.

هیجان مثبت باعث رفتار گرایشی می­شود یعنی علاقه به انجام کارهای متنوع، حال آنکه هیجان منفی کناره­گیری و اجتناب را حمایت می­کند یعنی انجام ندادن کاری خاص. علت بوجود آمدن هیجانات مثبت یا منفی به فکر خاص، رفتار خاص، حادثه یا رویدادی بیرونی و ترشح هورمون­هایی مثل سروتونین و نورآدرنالین در بدن برمی­گردد.  مثلا اگر به این قضیه فکر شود که زندگی هیچ جذابیتی ندارد و در آینده هم اوضاع به همین شکل ادامه پیدا خواهد کرد حالتی از غم به فرد دست می­دهد یعنی هیجان منفی. یا زمانی­که فرد مورد انتقاد یا سرزنش دیگران قرار می­گیرد، هیجانی منفی دال بر عصبانیت در او شکل می­گیرد. اگر افکار و رفتار فرد تحت تأثیر هیجانات، چه مثبت و چه منفی قرار  بگیرد تسلط شخصی کم خواهد شد و پیامدهایی را بهمراه دارد. یکی از پیامدهای آن چاق شدن و اضافه وزن است.

بارها شاهد بوده­ایم که هنگام گردش یا مسافرت، بیشتر از روزهای عادی و معمولی غذا خورده­ایم یا ریزه خواری کرده­ایم؛ پفک، چیپس، آجیل و… چرا؟ چون هیجان مثبت و خوشایندی بر ما غالب بوده و کنترل شخصی بر رفتار خوردن، در ما کم شده است. یا لحظات عصبانیت، بی­اختیار به خوردن پناه می­بریم در این لحظات انگار که غذا خوردن مثل داروی آرامبخش عمل می­کند!

افراد چاق گاهاً بعد از خوردن غذا بیشتر از میزان رژیمی که دارند، احساس عذاب وجدان دارند و خودسرزنشی را تجربه می­کنند یعنی هیجان منفی. کمی که زمان می­گذرد خود این هیجان منفی  باعث  می­شود که دوباره فرد به خوردن خوراکی یا نوشیدنی پناه ببرد تا شاید آرام بگیرد. در این لحظه فرد خودآگاهی خیلی کمی دارد و بر رفتار غذا خوردن  خود تسلط ندارد.

پس صرفِ داشتن هیجان مثبت یا منفی باعث چاق شدن نمی­شود بلکه میزان خودآگاهی و کنترل شخصی فرد بر رفتار و افکارش، به اضافه وزن منجر می­شود. در این راستا جهت افزایش خودآگاهی و تسلط شخصی، مراجعه به مشاور و روانشناس توصیه می­شود. فرد با کمک روانشناس می­تواند افکار غیرمنطقی، منفی و ناکارآمد خود را شناسایی کند و تحت کنترل خود درآورد. رابطه افکار و هیجانات دوسویه است یعنی هم افکار باعث بروز هیجانات مثبت و منفی می­شود و هم هیجانات باعث فراخوانی افکار خاصی می­شود. مثلا اگر فرد مورد تشویق دیگران قرار بگیرد و در ذهن خود به آن فکر کند هیجان مثبت در او شکل می­گیرد. خود این هیجان مثبت باعث می­شود که فرد افکار مثبت بیشتری را تداعی کند. همچنین افکار بر نوع رفتار بعدی ما تأثیر دارد. زمانی­که افکار تحت کنترل فرد درآید، رفتارها قابل پیش­بینی­تر خواهند بود و بهتر مدیریت می­شوند.

اگر هیجانات به علت ترشح هورمون­هایی مثل سروتونین، نورآدرنالین، کورتیزول و … باشند، لازم است زیر نظر پزشک، داروهایی از قبیل فلوکستین، نورتریپتیلین، ایمی پرامین و… مصرف شوند. توجه به مقوله هیجانات در بحث چاقی بسیار مهم است و تحقیقات مختلف نشان داده که یکی از عوامل اصلی اضافه وزن، کم بودن خودآگاهی هیجانی در افراد، و عدم تسلط شخصی برای مدیریت آن­هاست.

 

مهدی علی­محمدی  

روانشناس و مشاور خانواده

مقالات پیشنهادی

  بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *